Nanocząsteczki wchodzą do kuchni.


Dwutlenek tytanu (E-171) jest wszędzie. Znajduje się w lukrze, gumie do żucia, dżemach, galaretkach, w niektórych czekoladach, odtłuszczonym mleku, pieczywie, lekarstwach czy paście do zębów. Trudno go nie jeść, szczególnie jeśli się ma słabość do słodyczy.


Jako dodatek do żywność jest oznaczony jako bezpieczny w spożyciu. Dopuszczalna, dzienna dawka dwutlenku tytanu wynosi 0,5 mg/kg masy ciała. Trudno jednak stwierdzić ile ostatecznie go przyjmujemy z pożywieniem, tym bardziej, że obecnie coraz częściej mamy do czynienia z dwutlenkiem tytanu w formie nanocząsteczek, którego wpływ na organizm jest inny.


Nanocząsteczki dwutlenku tytanu, z uwagi na niewielkie rozmiary, z łatwością przemieszczają się w organizmie, i trafiają wraz z krwią do organów. Przenikanie nanocząsteczek do organizmu jest uzależnione m.in. od wielkości cząsteczki i ładunku elektrycznego. Cząsteczki małe, o średnicy 2 nm, przenikają przez warstwę śluzu w ciągu dwóch minut. Większe potrzebują pół godziny, a cząsteczkom o średnicy 1000 nm nie udaje się przeniknąć. Z kolei nanocząsteczki naładowane ujemnie są wychwytywane przez warstwę śluzu, która jest naładowana dodatnio, i ostatecznie nie docierają do enterocytów(1) .


Badania na myszach(2) wykazały obecność nanocząsteczek dwutlenku tytanu, po podawaniu ich dożołądkowo przez zgłębnik, w śledzionie, wątrobie, nerkach i płucach. Można je również spotkać w tkance mózgowej – po ich aplikacji u myszy zaobserwowano wzrost TNFα, czynnika martwicy nowotworów, oraz IL1α, interleukiny 1α, biomarkerów stanu zapalnego(2) .

Najbardziej skuteczny sposób na przeniknięcie nanocząsteczek jest przyjęcie ich drogą oddechową, gdzie cząstki przenikają przez komórki nabłonkowe dróg oddechowych. Średnio 30-70 procent wdychanych nanocząsteczek odkłada się w płucach.


Toksyczność dwutlenku tytanu w formie nanocząsteczek jest badania na modelach zwierzęcych. Wiadomo, że im mniejsze cząsteczki, tym wyższe ryzyko wystąpienia stanu zapalnego oraz stresu oksydacyjnego, szczególnie jeśli nanocząstki zostały przyjęte drogą oddechową.


Dietetycznym newsem są  najnowsze wyniki badaczy z Uniwersytetu Binghamton, którzy zbadali na zwierzętach wpływ przewlekłego, nadmiernego spożycia dwutlenku tytanu w formie nanocząsteczek, na wchłanianie substancji odżywczych z jelita cienkiego. Wzięto pod uwagę dwie sytuacje: jednorazową, ostrą ekspozycję na dwutlenek tytanu, i przewlekłą, gdzie nadmierne spożycie dodatku do żywności trwało cztery dni.
Wyniki pokazały, że jednorazowy, okazjonalny epizod, nie zaburza wchłaniania wartości odżywczych, ale regularne – już tak. Mikrokosmki w jelicie cienkim po dłuższej ekspozycji na dwutlenek tytanu w formie nanocząsteczek wyraźnie gorzej wchłaniały substancje odżywcze, szczególnie cynk, żelazo, kwasy tłuszczowe, a dodatkowo została osłabiona bariera dla patogenów, co objawiało się wzrostem stanu zapalnego(4) .


Za doniesieniami naukowymi stara się nadążyć Europa. Francuski rząd zarządził ocenę bezpieczeństwa dwutlenku tytanu w żywności po styczniowej publikacji wyników badań, w których jest mowa o podawaniu szczurom przez 100 dni wody z porównywalną ilością dwutlenku tytanu na kg masy ciała, co średnio dziennie przyjmują ludzie. U czterech z jedenastu zwierząt rozwinęły się zmiany przednowotworowe w jelicie grubym, podczas gdy grupa kontrolna pozostała zdrowa(5) . Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności ma zająć się nanocząsteczkami w żywności „we właściwym czasie”. Nie wiadomo, kiedy Agencja uzna, że nastąpi właściwy czas, gdyż w 2016 roku pozytywnie zaopiniowała dwutlenek tytanu jako bezpieczny dodatek do żywności. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznała z kolei dwutlenek tytanu jako potencjalnie rakotwórczy dla ludzi.

 

[1] https://eurekamag.com/pdf.php?pdf=008956147

[2] http://dx.doi.org/10.1016/j.toxlet.2006.12.001

[3]  http://escholarship.org/uc/item/07q9j4z6#page-1

[4] https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-02/bu-faf021617.php

[5] http://www.nature.com/articles/srep40373

 

Zdjęcie: Dwutlenek tytanu w wersji nano. Źródło

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.
  • No comments found

facebook

Instagram