Jak DNA naszych przodków odsłania kolejne etapy dostosowania trawienia do nowych okoliczności.


Czy warto patrzeć wstecz? Jeśli chodzi o nasze geny – jak najbardziej! Od lat dietetycy spierają się w sprawie zasadności picia mleka zwierząt oraz spożywania zbóż, w tym zawierających gluten. Argumentem na „nie” ma być zbyt krótki czas spożywania w.w. produktów, które pojawiały się wraz z nadejściem rolnictwa – nasz organizm ma nie być jeszcze gotowy (lub w ogóle) na gluten i laktozę.

W wydaniu elektronicznym „Nature” mamy przyjemność zapoznać się po raz pierwszy z wynikami badań naukowców, który przeanalizowali DNA ludzi żyjących przed, w trakcie i po pojawieniu się rolnictwa.  Dotychczas znano elementy układanki, echa dawnych dziejów w postaci pojedynczych badań. Tym razem udało się wypełnić lulki (przynajmniej te większe).

Naukowcy z Harvard Medical School pod kierownictwem Laina Mathiesona przeanalizowali DNA 230 ludzi żyjących w całej Europie 2300-8500 lat temu. Poprzez analizę genomu zostało zidentyfikowanych 12 regionów, które zmieniły się po zarzuceniu trybu zbieracko-łowieckiego na rzecz rolnictwa. Regiony te były we większości przypadków zlokalizowane na lub w pobliżu genów, które są związane ze wzrostem, możliwością trawienia laktozy przez dorosłą osobę, metabolizmem kwasów tłuszczowych, jasną pigmentacją skóry i niebieskim kolorem oczu, czyli charakterystycznymi cechami  społeczeństwa opartego o rolnictwo.

Badanie skorygowało informacje związane z możliwością trawienia laktozy przez prehistorycznego człowieka. Dotychczas sądzono, że człowiek uzyskał tę umiejętność około 5000 lat temu. Teraz okazało się, że gen, który pozwala trawić laktozę, stał się powszechny dopiero 4000 lat temu.

Kolejną ciekawostką jest stopniowo jaśniejący kolor skóry – pierwsi rolnicy mieli ciemną skórę. Wraz z nadejściem kolejnych pokoleń skóra jaśniała, co związane było z mniejszym spożyciem mięsa, a co za tym idzie, większymi potrzebami w zakresie syntezy witaminy D po wpływem promieni słonecznych.

Na rolnictwo zareagował układ odpornościowy. Osiadły tryb życia, większe zagęszczenie ludności, życie wśród zwierząt, wystawiało układ odpornościowy na wiele prób – musiał on zostać wzmocniony.  Znaleziono również dwa warianty genów związanych z większym ryzykiem zachorowania na celiakię, jako ślad przystosowania się do zbóż glutenowych. Naukowcy mają zatem dowód na to, że nasz kod genetyczny wyraźnie zmieniał się pod wpływem nowego stylu życia.

Badanie potwierdziło hipotezę pierwszych rolników w Europie pochodzących z Anatolii, współczesnej Turcji, a których genetyczne ślady można dostrzec u dzisiejszych mieszkańców południowej Europy, czyli niższym wzroście. Z kolei wysoki wzrost mieszkańców północnej Europy to spuścizna przodków ze stepów Euroazji.

Niestety, wiele pytań pozostało bez odpowiedzi. Nie ma wystarczających dowodów na to, czy geny związane z cukrzycą typu II czy otyłością są powiązane z nadejściem rolnictwa. Spór: jeść gluten/laktozę, czy nie, nadal trwa.

Źródło: http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature16152.html

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.
  • No comments found

facebook

Instagram